Πολύ πριν οι καταναλωτές αρχίσουν να πληρώνουν τα επιπλέον 10 ή 15 λεπτά για ένα
μπουκάλι νερό,, ένα αναψυκτικό ή ένα κουτί μπίρας, η μάχη για τη νέα αγορά εκατομμυρίων που δημιουργεί το σύστημα επιστροφής εγγύησης έχει ήδη αρχίσει.Το Deposit Return System (DRS) αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο θα συλλέγονται στην Ελλάδα οι πλαστικές φιάλες και οι μεταλλικοί περιέκτες ποτών.
Για να λειτουργήσει, απαιτείται μια εκτεταμένη υποδομή: χιλιάδες μηχανήματα αυτόματης επιστροφής συσκευασιών (RVMs), εγκαταστάσεις καταμέτρησης (counting centers), πληροφοριακά συστήματα (IT systems), μεταφορές και logistics, καθώς και η λειτουργία και συντήρηση του δικτύου.
Για να πετύχει όμως, η ύπαρξη των μηχανημάτων δεν αρκεί. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι καθοριστικό ρόλο παίζει το πόσο εύκολα ο καταναλωτής μπορεί να επιστρέψει τη συσκευασία και να πάρει πίσω τα χρήματά του: πόσο εκτεταμένο και προσβάσιμο είναι το δίκτυο, πόσο κοντά βρίσκονται τα σημεία επιστροφής, πόσο λειτουργικά είναι τα επιλεγμένα μηχανήματα και τελικά πόσο απλή είναι η όλη διαδικασία.
Η DRS Hellas το κατέθεσε στον ΕΟΑΝ στις 7 Αυγούστου 2026 και έκτοτε βρίσκεται σε διαδικασία αξιολόγησης. Πρόκειται για ένα σχέδιο που, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, ανεβάζει το κόστος λειτουργίας του συστήματος σε περίπου 900 εκατ. ευρώ για την πενταετία 2027-2031.
Η αξιολόγηση δεν έχει ολοκληρωθεί και, σύμφωνα με πληροφορίες του Capital, έχει τεθεί και ζήτημα εξωτερικής υποστήριξης για την ολοκλήρωσή της.
Κι ενώ το επιχειρησιακό σχέδιο εξακολουθεί να βρίσκεται στον ΕΟΑΝ και η DRS Hellas παραμένει υπό αδειοδότηση, οι διαγωνισμοί για την υποδομή έχουν ήδη προχωρήσει, από τα RVMs και τα counting centers μέχρι το πληροφοριακό σύστημα, τον operator των μηχανημάτων και τα logistics.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στη διακήρυξη για τα RVMs αναφέρεται ρητά πως η προμήθεια των μηχανημάτων γίνεται κατόπιν της έγκρισης της DRS Hellas ως Συλλογικού Συστήματος Εναλλακτικής Διαχείρισης.
Οι ενστάσεις της TOMRA και ο σύμβουλος
Στις 14 Απριλίου 2026 η νορβηγική εταιρεία TOMRA υπέβαλε ενστάσεις κατά των όρων των διαγωνισμών 03/2026 για τις εγκαταστάσεις καταμέτρησης και 04/2026 για τα μηχανήματα αυτόματης επιστροφής. Τα έγγραφα βρίσκονται στη διάθεση του Capital.
Στην ένσταση για τα RVMs η TOMRA χαρακτηρίζει ορισμένα τεχνικά χαρακτηριστικά και κριτήρια αξιολόγησης "φωτογραφικά", υποστηρίζοντας ότι ευνοούν ανταγωνιστή της. Μεταξύ άλλων αμφισβητεί τη βαθμολόγηση της εγκατεστημένης βάσης και της προηγούμενης εμπειρίας σε χώρες της Μεσογείου, συγκεκριμένες απαιτήσεις χωρητικότητας, τεχνικές προδιαγραφές για εξοπλισμό εξωτερικού χώρου και την πρόσθετη βαθμολόγηση για προσωπικό που βρίσκεται ήδη στην Ελλάδα.
Στο ίδιο έγγραφο θέτει ζήτημα πιθανής σύγκρουσης συμφερόντων σε σχέση με τον σύμβουλο που συμμετείχε στην προετοιμασία του διαγωνισμού.
Η TOMRA κατονομάζει τις ρουμανικές GREEN KNOWLEDGE S.R.L. και GREEN PACK S.R.L. και υποστηρίζει ότι ανήκουν σε όμιλο που δραστηριοποιείται στην προμήθεια και διανομή RVMs στη Ρουμανία και δυνητικά σε άλλες αγορές, τον οποίο η ίδια θεωρεί ανταγωνιστή της.
Σύμφωνα πάντα με την ένσταση, η DRS Hellas είχε αναθέσει σύμβαση παροχής υπηρεσιών στις δύο εταιρείες, οι οποίες συμμετείχαν στη σύνταξη της διακήρυξης και σε συνάντηση με την TOMRA στις 3 Απριλίου. Η τελευταία υποστηρίζει ακόμη ότι προβλεπόταν ενεργός συμμετοχή τους και στην εξέταση των προσφορών και ζητά για τον λόγο αυτό την ακύρωση της διαδικασίας.
Πρόκειται για ισχυρισμούς της TOMRA και όχι για διαπιστωμένη σύγκρουση συμφερόντων. Στα δημόσια έγγραφα που έχει αναρτήσει μέχρι σήμερα η DRS Hellas δεν εντοπίζεται ειδική απάντηση στη συγκεκριμένη αιτίαση.
Η TOMRA στρέφεται επίσης κατά της απαίτησης εγγύησης 500.000 ευρώ για την υποβολή ένστασης, την οποία χαρακτηρίζει δυσανάλογη και αποτρεπτική. Αμφισβητεί ακόμη το γεγονός ότι στη διακήρυξη δεν αναφέρεται εκτιμώμενη ή μέγιστη ποσότητα μηχανημάτων ούτε συνολική αξία της συμφωνίας-πλαίσιο, υποστηρίζοντας ότι ένας υποψήφιος προμηθευτής καλείται έτσι να διεκδικήσει μια σύμβαση χωρίς να γνωρίζει το μέγιστο μέγεθος της προμήθειας.
Οι διαδικασίες, πάντως, συνεχίστηκαν. Η DRS Hellas έδωσε παρατάσεις, εξέδωσε διευκρινίσεις και έκανε επιμέρους αλλαγές. Η προθεσμία του διαγωνισμού των RVMs μετακινήθηκε τελικά στις 4 Μαΐου και δόθηκε πρόσθετος χρόνος για την προσκόμιση των δειγμάτων. Οι βασικές απαιτήσεις για την εμπειρία στη Μεσόγειο και τη χωρητικότητα παρέμειναν, ενώ τροποποιήθηκαν ορισμένες τεχνικές προδιαγραφές.
Παρέμεινε και η εγγύηση των 500.000 ευρώ για την ένσταση, με τη DRS Hellas να διευκρινίζει ότι το ποσό επιστρέφεται ανεξάρτητα από το αν αυτή γίνει δεκτή ή απορριφθεί.
Η ΤΕΧΑΝ και η 3η Ιουλίου
Η ΤΕΧΑΝ, η οποία δηλώνει αποκλειστικός διανομέας της αμερικανικής Envipco στην Ελλάδα και την Κύπρο, έχει απαντήσει δημοσίως στις αιτιάσεις γύρω από την εταιρεία και τα πολυκέντρα ανακύκλωσης με δύο εκτενείς παρεμβάσεις.
Σε αυτές αμφισβητεί, μεταξύ άλλων, τα περί υπερκοστολόγησης των παλαιών πολυκέντρων και υποστηρίζει ότι η TOMRA, παρά τις ενστάσεις της, συμμετείχε στη συνέχεια στη διαγωνιστική διαδικασία και αναδείχθηκε ανάδοχος σε ορισμένα τμήματα.
Στις ίδιες ανακοινώσεις η ΤΕΧΑΝ κάνει και μια ακόμη αναφορά, μιλώντας για "ανακήρυξη (στις 3.7.2026) του Αναδόχου σε δύο Διεθνείς Διαγωνισμούς προμήθειας εξοπλισμού ανακύκλωσης" που διενήργησε η DRS Hellas.
Στην επίσημη σελίδα της DRS Hellas εμφανίζονται οι διακηρύξεις 03/2026 και 04/2026, οι παρατάσεις, οι διευκρινίσεις και οι διορθωτικές ανακοινώσεις. Δεν έχουν όμως δημοσιοποιηθεί αποτελέσματα που να δείχνουν ποιος ανακηρύχθηκε ανάδοχος σε κάθε τμήμα, με ποια οικονομική προσφορά και αν έχει ακολουθήσει υπογραφή συμφωνίας-πλαίσιο.
Έτσι, η αναφορά της ΤΕΧΑΝ στην 3η Ιουλίου αφήνει ανοιχτό ποιοι είναι οι ανάδοχοι των δύο διαγωνισμών και πώς κατανέμονται τα επιμέρους τμήματα.
Τα 64,8 εκατ. ευρώ των παλιών "σπιτιών"
Η παρουσία της ΤΕΧΑΝ στην ανακύκλωση προηγείται κατά πολύ των νέων διαγωνισμών του DRS. Η εταιρεία ήταν ο ανάδοχος στην προμήθεια των 248 πολυκέντρων ανακύκλωσης για τον ΕΔΣΝΑ, τον ΕΣΔΑΚ Κρήτης και τον ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου, μια υπόθεση που στη συνέχεια βρέθηκε στο επίκεντρο διαδοχικών ελέγχων.
Οι συγκεκριμένες προμήθειες έχουν οδηγήσει μέχρι σήμερα σε αποφάσεις ανάκτησης συνολικού ύψους 64,8 εκατ. ευρώ από τους τρεις δημόσιους φορείς, σε δύο διαδοχικές φάσεις.
Η πρώτη ήρθε το 2025. Μετά τους ελέγχους της ΕΔΕΛ επιβλήθηκε δημοσιονομική διόρθωση 50%, με τις αποφάσεις ανάκτησης να φθάνουν συνολικά τα 39,68 εκατ. ευρώ: 18,14 εκατ. ευρώ για τον ΕΔΣΝΑ, 10,96 εκατ. ευρώ για τον ΕΣΔΑΚ και 10,59 εκατ. ευρώ για τον ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου.
Στα ευρήματα περιλαμβάνονται η μη τεκμηρίωση του εύλογου της εκτιμώμενης αξίας των συμβάσεων και τεχνικές προδιαγραφές που, σύμφωνα με τις αποφάσεις, δεν διασφάλιζαν την ισότιμη πρόσβαση των υποψηφίων και τη μη δημιουργία εμποδίων στον ανταγωνισμό. Καταγράφονται επίσης αποκλίσεις μεταξύ προκηρυγμένου και παραληφθέντος αντικειμένου και προβλήματα στην αξιοπιστία της καταγραφής των υλικών που συλλέγονταν από τα πολυκέντρα.
Η υπόθεση όμως δεν έκλεισε εκεί.
Στις αρχές του 2026 οι ελεγκτές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εξέτασαν πραγματικά στοιχεία από το πληροφοριακό σύστημα του αναδόχου για δείγμα 30 πολυκέντρων. Από την αξιολόγηση προέκυψε ότι το 2025 το 55% των υλικών που συλλέχθηκαν ήταν συσκευασίες που υπάγονται στη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού και το 45% λοιπά ανακυκλώσιμα υλικά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε πρόσθετη δημοσιονομική διόρθωση 55% στις δαπάνες που είχαν απομείνει μετά την πρώτη διόρθωση. Οι νέες αποφάσεις ανάκτησης ανήλθαν σε 25,08 εκατ. ευρώ: 13,23 εκατ. ευρώ για τον ΕΔΣΝΑ, 6,03 εκατ. ευρώ για τον ΕΣΔΑΚ και 5,82 εκατ. ευρώ για τον ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου.
Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας
Παράλληλα, για τα πολυκέντρα βρίσκεται σε εξέλιξη προκαταρκτική έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Στις 2 Οκτωβρίου 2025, απαντώντας σε ερώτηση για τα "σπιτάκια" ανακύκλωσης κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στον Πειραιά, η επικεφαλής της EPPO Laura Kövesi επιβεβαίωσε ότι έχει ανοίξει φάκελος και βρίσκεται σε εξέλιξη προκαταρκτική έρευνα.
Η έρευνα είχε συνέχεια τον Ιούνιο του 2026. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, στις 22 Ιουνίου στελέχη της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων, κατόπιν εντολής των Ευρωπαίων εντεταλμένων εισαγγελέων που χειρίζονται την υπόθεση, πραγματοποίησαν έρευνες σε εγκαταστάσεις της ΤΕΧΑΝ στην Παλλήνη, στη Δάφνη και στον Ασπρόπυργο. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, κατασχέθηκαν ψηφιακά αρχεία και έγγραφα, μεταξύ των οποίων συμβάσεις σχετικές με τις προμήθειες των πολυκέντρων.
Από τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία δεν προκύπτει μέχρι σήμερα άσκηση ποινικής δίωξης σε βάρος της εταιρείας.
Από τα "σπιτάκια" στο DRS
Την ίδια ώρα ανοίγει ένα ακόμη κεφάλαιο για τα υπάρχοντα πολυκέντρα.
Την 1η Ιουλίου η ΤΕΧΑΝ γνωστοποίησε ότι παύει να παρέχει υπηρεσίες επιχειρησιακής υποστήριξης των εγκαταστάσεων, καθώς και την έκδοση και εξαργύρωση των κουπονιών ανταποδοτικού αντιτίμου του 1 ευρώ ανά 33 συσκευασίες.
Η θέση της εταιρείας ήταν ότι η σχετική συμφωνία επιχειρησιακής υποστήριξης αφορούσε το 2023 και δεν είχε συναφθεί νέα σύμβαση που να παρατείνει τις υποχρεώσεις της.
Ο ΕΔΣΝΑ απευθύνθηκε στη συνέχεια στους δήμους που φιλοξενούν πολυκέντρα, ζητώντας να μην απομακρυνθεί ή αποξηλωθεί ο εξοπλισμός και εξετάζοντας τη συνέχιση της λειτουργίας των σημείων από τους ίδιους τους δήμους, χωρίς την προηγούμενη ανταποδοτική αμοιβή.
Εδώ η παλιά υπόθεση συναντά το νέο σύστημα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Capital, στον σχεδιασμό για την ανάπτυξη του DRS περιλαμβάνεται και η αξιοποίηση υφιστάμενων υποδομών αυτόματης επιστροφής συσκευασιών και, σε αυτό το πλαίσιο, εξετάζεται η ένταξη στο δίκτυο ήδη εγκατεστημένων πολυκέντρων ανακύκλωσης. Το ποια και πόσα θα ενταχθούν τελικά δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.
Ο σχεδιασμός είναι, πάντως, πολύ μεγαλύτερος. Ο διαγωνισμός 05/2026 για τον RVM Operator περιγράφει ενδεικτικά ένα δίκτυο 3.400 έως 4.200 μηχανημάτων, με περίπου 1.100 RVMs σε δημόσια ή κινητά σημεία και 2.300-3.100 στο λιανεμπόριο.
Δεν πρόκειται μόνο για μια μεγάλη προμήθεια μηχανημάτων. Στήνεται μια ολόκληρη αλυσίδα: επιστροφή της συσκευασίας, αναγνώριση και καταγραφή, παρακολούθηση του δικτύου, συντήρηση, συλλογή, μεταφορά και καταμέτρηση των υλικών.
Ποιος χρηματοδοτεί το σύστημα
Η DRS Hellas ξεκίνησε με μετοχικό κεφάλαιο 2 εκατ. ευρώ. Μετά την πρώτη χρήση ακολούθησε νέα χρηματοδότηση. Συγκεκριμένα, τον Μάρτιο του 2026 εγκρίθηκε ομολογιακό δάνειο έως 2 εκατ. ευρώ και μέχρι τον Ιούνιο είχαν καλυφθεί 1,973 εκατ. ευρώ από επτά μετόχους. Στις οικονομικές καταστάσεις γίνεται παράλληλα αναφορά στη δέσμευση των μετόχων να στηρίξουν χρηματοδοτικά την εταιρεία κατά τη φάση εκκίνησης.
Όταν το DRS τεθεί σε λειτουργία, στο οικονομικό μοντέλο θα προστεθούν οι πόροι που προβλέπει το ίδιο το σύστημα. Δηλαδή οι εισφορές των υπόχρεων παραγωγών, τα έσοδα από την αξιοποίηση των ανακτημένων υλικών και τα μη εξαργυρωμένα εγγυοδοτικά αντίτιμα.
Τα 10 και τα 15 λεπτά
Με την εφαρμογή του DRS, ο καταναλωτής θα καταβάλλει εγγυοδοτικό αντίτιμο 10 λεπτών για κάθε συσκευασία έως 0,5 λίτρα και 15 λεπτών για κάθε συσκευασία άνω των 0,5 λίτρων και έως 3 λίτρα.
Με την επιστροφή των συσκευασιών θα λαμβάνει κουπόνι ίσης αξίας με το εγγυοδοτικό αντίτιμο που αντιστοιχεί στις συσκευασίες που επέστρεψε, το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιεί σε σούπερ μάρκετ και άλλα σημεία λιανικής που συμμετέχουν στο DRS. Εάν μια συσκευασία δεν επιστραφεί, το αντίστοιχο εγγυοδοτικό αντίτιμο δεν επιστρέφεται στον καταναλωτή.
Το πόσο εύκολα θα παίρνει πίσω το ποσό της εγγύησης θα εξαρτηθεί από το δίκτυο που τελικά θα στηθεί, πόσα σημεία επιστροφής θα λειτουργούν και πού θα βρίσκονται. Και εδώ έχει ιδιαίτερη σημασία μία από τις παραδοχές του επιχειρησιακού σχεδίου, καθώς για το 2027, εφόσον το σύστημα λειτουργήσει, προβλέπεται επιστροφή του 63% των συσκευασιών που υπάγονται στο DRS. Το ποσοστό αυξάνεται σταδιακά και φθάνει στο 89% το 2031.
Για το 2027 ο σχεδιασμός υπολογίζει ότι θα διατεθούν στην αγορά περίπου 4,4 δισ. συσκευασίες. Με ποσοστό επιστροφής 63%, περίπου 2,77 δισ. αναμένεται να επιστραφούν, ενώ 1,63 δισ. συσκευασίες μένουν εκτός της προβλεπόμενης επιστροφής.
Οι 1,63 δισ. συσκευασίες που μένουν εκτός της προβλεπόμενης επιστροφής έχουν και οικονομικό αποτύπωμα, καθώς για αυτές δεν επιστρέφεται και το αντίστοιχο εγγυοδοτικό αντίτιμο. Με βάση τον προβλεπόμενο όγκο και τη σύνθεση της αγοράς, υπολογισμοί του Capital ανεβάζουν τη δυνητική αξία αυτών των μη επιστρεφόμενων εγγυήσεων το 2027 από 180 έως 187 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για υπολογισμό με βάση τις παραδοχές του σχεδιασμού.
Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, τα μη εξαργυρωμένα εγγυοδοτικά αντίτιμα αποτελούν μία από τις πηγές εσόδων του DRS με βάση το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του. Σε αυτά περιλαμβάνονται και τα κουπόνια που εκδόθηκαν αλλά δεν εξαργυρώθηκαν μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία των 90 ημερολογιακών ημερών.
Τα ποσά αυτά δεν αποτελούν κέρδη που μπορούν να διανεμηθούν στους μετόχους. Παραμένουν στο οικονομικό κύκλωμα του DRS και χρηματοδοτούν τη λειτουργία του.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο Κανονισμός 2025/40 προβλέπει ότι έως την 1η Ιανουαρίου 2029 τα κράτη-μέλη πρέπει να διασφαλίζουν χωριστή συλλογή τουλάχιστον 90% ετησίως κατά βάρος για τις σχετικές πλαστικές φιάλες και τους μεταλλικούς περιέκτες ποτών.
Η ταυτότητα της DRS Hellas
Η DRS Hellas, με πλήρη επωνυμία "Ελληνικό Σύστημα Εγγυοδοτικής Ανακύκλωσης Α.Ε.", συστάθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2025, με έδρα το Μαρούσι.
Στο μετοχικό της κεφάλαιο συμμετέχουν η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος με 25%, η Coca-Cola Τρία Έψιλον με 19%, η Αθηναϊκή Ζυθοποιία με 15%, η Ολυμπιακή Ζυθοποιία με 10%, η Ηπειρωτική Βιομηχανία Εμφιαλώσεων (Βίκος) με 10%, η Χήτος με 10%, η Λουξ με 3%, η PepsiCo με 3%, η Μεντεκίδης με 2%, η Βοτόμος με 1,5% και η Νερά Πηγών Γράμμου με 1,5%.
Η μετοχική σύνθεση ακολουθεί τη δομή που προβλέπει το καταστατικό: αναψυκτικά και χυμοί, μπίρα, εμφιαλωμένο νερό και λιανεμπόριο αντιστοιχούν από 25% η καθεμία.
Στην προεδρία του εννεαμελούς Διοικητικού Συμβουλίου βρίσκεται η Μαρία Νίκολιτς Αναργύρου, με Α΄ αντιπρόεδρο τον Κωνσταντίνο Κούτσα και Β΄ αντιπρόεδρο τον Απόστολο Πεταλά. Μέλη του Δ.Σ. είναι οι Πέτρος Σεπετάς, Νικόλαος Χήτος, Ιωάννης Γεωργακέλλος, Αγγελική Πατρούμπα, Ελένη Προβίδη και Βασίλειος Φιλίππου. Το Διοικητικό Συμβούλιο συγκροτήθηκε σε σώμα στις 8 Οκτωβρίου 2025.
Τη γενική διεύθυνση έχει αναλάβει από τον Ιούνιο του 2026 ο Μιχάλης Παναγιωτάκης, πρώην CEO της γαλακτοβιομηχανίας ΔΩΔΩΝΗ, διαδεχόμενος τον Νίκο Μαμουλή, πρώην CEO της Frigoglass και παλαιότερα στέλεχος της Coca-Cola HBC.
Πηγή: capital.gr - Της Ξανθής Γούναρη